کمای اقتصاد جهانی با بحران تنگه هرمز

بحران در تنگه هرمز، شوک به اقتصاد جهانی وارد کرد؛ از تعطیلی بندر جبل‌علی تا جهش 100 درصدی هزینه تانکرهای LNG و عبور قیمت بنزین آمریکا از 3 دلار، سایه سنگین نوسانات بر زنجیره‌های تأمین سایه افکنده است.
در پی اقدامات تلافی‌جویانه ایران علیه محور آمریکایی-صهیونی و اعلام بسته شدن تنگه راهبردی هرمز، محافل اقتصادی جهان در شوک فرو رفته و نسبت به وقوع یک فاجعه اقتصادی جهانی هشدار می‌دهند.
این آبراه حیاتی که روزانه حدود 20 میلیون بشکه نفت و 35 درصد از صادرات گاز مایع جهان را جابجا می‌کند، به نقطه صفر بی‌ثباتی تبدیل شده است.
بر اساس گزارش‌ها، تهدیدهای ایران مبنی بر هدف قرار دادن نفتکش‌ها، شرکت‌های بیمه بین‌المللی را وادار به توقف کامل پوشش ریسک جنگ در این منطقه کرده است.
این امر بلافاصله هزینه‌های لجستیک را به شدت افزایش داده است؛ به‌طوری که هزینه اجاره ابرنفتکش‌ها (VLCC) برای مسیر غرب آسیا به چین از مرز 423 هزار دلار در روز فراتر رفته و هزینه تانکرهای گاز طبیعی در اقیانوس اطلس تا 100 درصد جهش کرده است.
فشار تورمی و اختلال در زنجیره‌ها
تحلیلگران تأکید دارند که بسته ماندن تنگه هرمز برای مدت کوتاه حتی به صورت جزئی، کافی است تا شاخص‌های اقتصادی جهانی فرو بریزد. با توجه به وابستگی 95 درصدی فعالیت‌های اقتصادی به انرژی، پیش‌بینی می‌شود قیمت نفت از مرز 120 دلار عبور کند و موجی از فشار تورمی جهانی را به ویژه بر قیمت کالاهای غیرنفتی مانند مواد غذایی (که 11 درصد از حجم تجارت آن‌ها از هرمز می‌گذرد) اعمال کند.
این بحران زنجیره‌های تأمین بین‌المللی را مختل کرده و صنایع سنگین را با چالش‌های لجستیکی جدی روبرو می‌سازد. کشورهای وابسته به این مسیر، به‌ویژه قطر (صادرکننده تمام گاز خود از این مسیر) و عراق (با 90 درصد صادرات نفتی)، بیشترین آسیب‌پذیری را متحمل می‌شوند.
گفتنی است قطر انرژی از توقف تولید محصولاتی همچون اوره، پلیمرها، متانول، آلومینیوم و غیره خبر داده است.
روز گذشته نیز شرکت DP World در اطلاعیه‌ای به مشتریان خود اعلام کرده بود که بندر جبل‌علی، یکی از شلوغ‌ترین بنادر کانتینری جهان و بزرگترین بندر ساخته‌شده توسط بشر، به ‌دلیل تحولات اخیر منطقه‌ای و مطابق با دستور مقامات دولتی، به‌ صورت موقت تعطیل شده است.
از طرفی، موج لغو پروازهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای پس از حمله ایران منجر به لغو پروازهای ایرلاین‌ها به غرب آسیا شده؛ به طوری که فقط در روز یکشنبه 3400 پرواز در هفت فرودگاه اصلی منطقه لغو شده‌اند.
به عنوان نمونه، بنابر اظهار کارشناسان اقتصادی، هر روز تعطیلی فرودگاه دبی، بیش از یک میلیارد دلار خسارت به همراه دارد.
در رژیم صهیونستی اوضاع اقتصادی اصلا خوب نیست. به گفته وزیر دارایی رژیم صهیونیستی در دو روز ابتدایی جنگ، حدود 3 میلیارد دلار خسارت روی دست صهیونیست‌ها برجا گذاشته است.
در شرق آسیا، وزارت انرژی کره‌جنوبی اعلام کرده که به دنبال جایگزین گاز قطر است و بلومبرگ گزارش داده که هزینه تانکرهای گاز طبیعی در حوزه اقیانوس اطلس ۲ برابر شده و به بیش از ۲۰۰ هزار دلار در روز رسیده است.
امنیت انرژی در اروپا نیز دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است. قیمت گاز در بریتانیا با 93 درصد افزایش همراه بوده است.
درگزارش رویترز، تحلیلگران می‌گویند که میانگین قیمت بنزین در آمریکا برای اولین‌بار از ماه نوامبر، از ۳ دلار در هر گالن عبور کرد و این موضوع، پیامد اقتصادی منفی ناشی از تصمیم ترامپ برای آمریکایی‌هاست. آن‌ها بنزین 5 دلاری را نیز پیش‌بینی کرده‌اند.
برگ برنده استراتژیک ایران
این تحولات، اهمیت نقش استراتژیک ایران در کنترل این شریان حیاتی را برجسته می‌سازد. کنترل ترافیک دریایی در این تنگه باریک، به ایران این توانایی را می‌دهد که ارتباط تولیدکنندگان جهانی به‌ویژه چین و ژاپن، با بازارهای اصلی انرژی را قطع کند.
کارشناسان هزینه حذف صدها مین دریایی احتمالی کارگذاشته شده را میلیاردها دلار و زمان آن را هفته‌ها تخمین می‌زنند که عملاً مسیرهای جایگزین ناکارآمد را نیز تحت فشار قرار می‌دهد. این وضعیت، بازارها را به سمت دارایی‌های امن مانند طلا سوق داده و بی‌ثباتی مالی گسترده‌ای را نوید می‌دهد.

منبع خبرگزاری فارس