وعده خدا برای نابودی دشمن سنتی است که شکست نمی‌خورد

تاریخ انتشار : پنجشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۵ - ۹:۰۶
کد خبر : 2465

ماجرای سقوط قوم سبأ نشانه‌ای روشن از سنتی الهی است که بر اساس آن، کفران نعمت و سرکشی مقابل حق، سرانجامی جز نابودی ندارد. آنجا که قرآن تصریح می‌کند «هَلْ نُجَازِی إِلَّا الْکَفُورَ» به جبهه حق امید می‌دهد دشمن هرچند قدرتمند، از دایره این سنت بیرون نمی‌ماند. آیات ۱۵ تا ۱۷ سوره سبأ با یادآوری

آیات ۱۵ تا ۱۷ سوره سبأ با یادآوری سرگذشت قوم سبأ آغاز می‌شود، مردمی که در سرزمینی آباد، با باغ‌هایی سرسبز و نعمتی فراوان زندگی می‌کردند. خداوند از آن‌ها خواسته بود از روزی پروردگارتان بخورید و شکر او را به‌جا آورید، اما این قوم به جای شکر، راه کفران را در پیش گرفتند. تفسیر المیزان در اینجا تأکید می‌کند که نعمت، اگر با شکر همراه نشود، خود به عامل نابودی تبدیل می‌شود.در فضای امروز که دشمن با انواع فشارها و حملات تلاش می‌کند روحیه ملت‌ها را تضعیف کند، این آیات پیامی روشن دارد، اینکه وفور امکانات یا حتی فقدان آن‌ها، تعیین‌کننده سرنوشت نیست، بلکه نوع مواجهه انسان با شرایط است که آینده را رقم می‌زند. اگر جامعه‌ای در دل سختی‌ها شکرگزار و مقاوم بماند، مسیر نجات برایش گشوده می‌شود.وقتی دشمن از درون نفوذ می‌کند، انسجام فرو می‌ریزددر ادامه، قرآن از فروپاشی تدریجی این قوم سخن می‌گوید، سیلی ویرانگر (سیل عَرِم) به سراغشان آمد و باغ‌هایشان را به بیابانی خشک تبدیل کرد. اما نکته مهم این است که این مجازات، صرفاً یک حادثه طبیعی نبود، بلکه نتیجه مستقیم عملکرد خود آن‌ها بود.این فروپاشی تنها به نابودی منابع مادی ختم نشد، بلکه انسجام اجتماعی آن‌ها را نیز از بین برد. مردمی که روزی متحد و برخوردار بودند، به گروه‌هایی پراکنده تبدیل شدند. این همان نقطه‌ای است که دشمنان همواره به دنبال آن هستند، یعنی شکستن وحدت از درون.

در شرایطی که حملات دشمن ممکن است از بیرون آغاز شود، اما اثرگذاری آن به شکاف‌های داخلی وابسته است، این آیات هشدار می‌دهد که مهم‌ترین سنگر مقاومت، انسجام درونی جامعه است. اگر این سنگر حفظ شود، حتی شدیدترین حملات نیز بی‌اثر خواهد شد.سنت الهی اجرا شود، دشمن راه گریز نداردآیات ۱۷ تا ۱۹ به روشنی بیان می‌کند که این مجازات‌ها جزای کفران بود. تفسیر المیزان این نکته را برجسته می‌کند که سنت الهی تغییرناپذیر است، هرگاه جامعه‌ای مسیر ناسپاسی و طغیان را در پیش بگیرد، نتیجه آن سقوط و نابودی خواهد بود.اینجا امیدبخشی مهمی برای جبهه حق نهفته است، همان‌گونه که سقوط قوم سبأ حتمی شد، سرنوشت دشمنان امروز نیز در چارچوب همین سنت‌ها رقم می‌خورد. اگر آن‌ها بر ظلم، تجاوز و فساد اصرار بورزند، دیر یا زود گرفتار پیامدهای اعمال خود خواهند شد.در واقع، این آیات به مؤمنان می‌آموزد که در برابر فشارها و حملات، نگاهشان را از ظاهر وقایع فراتر ببرند و به سنت‌های الهی توجه کنند، سنت‌هایی که همواره به نفع حق و علیه باطل عمل می‌کنند.امنیت واقعی از ایمان می‌آیددر آیه ۱۸، خداوند به یکی دیگر از نعمت‌های قوم سبأ اشاره می‌کند، یعنی امنیت در مسیرها و ارتباط آسان میان شهرها. اما آن‌ها این نعمت را نیز قدر ندانستند و حتی خواستار فاصله بیشتر میان شهرها شدند، درخواستی که از نوعی ناسپاسی و ناآگاهی ناشی می‌شد.

این درخواست در واقع نوعی بازی با نعمت‌های الهی بود، مردمی که به جای بهره‌برداری صحیح از امکانات، آن‌ها را دست‌کم گرفتند. نتیجه این رفتار، از دست رفتن همان امنیت و رفاهی بود که داشتند.در فضای امروز، که دشمن تلاش می‌کند امنیت روانی و اجتماعی را هدف قرار دهد، این آیه یادآور می‌شود که امنیت واقعی، تنها با اتکا به ایمان و شکرگزاری پایدار می‌ماند. جامعه‌ای که قدر داشته‌هایش را بداند، کمتر در معرض فروپاشی قرار می‌گیرد.لزوم درس گرفتن از عبرت‌های تاریخآیه ۱۹ به پراکندگی قوم سبأ اشاره می‌کند، مردمی که روزی در اوج بودند اما به داستانی برای عبرت دیگران تبدیل شدند. این سرگذشت‌ها برای بیدار کردن جوامع بعدی نقل می‌شود، تا از تکرار همان اشتباهات جلوگیری شود.در شرایطی که دشمنان تلاش می‌کنند با جنگ روانی و رسانه‌ای، واقعیت‌ها را وارونه جلوه دهند، بازخوانی این عبرت‌ها می‌تواند نقش مهمی در حفظ مسیر صحیح داشته باشد. جامعه‌ای که تاریخ را فراموش کند، ناگزیر آن را دوباره تجربه خواهد کرد.

وقتی دشمن وعده می‌دهد، دست شیطان در کار استدر آیات ۲۰ تا ۲۲، قرآن به نقش شیطان در گمراهی انسان‌ها اشاره می‌کند، اینکه او توانست بسیاری از مردم را به پیروی از خود بکشاند، مگر گروهی اندک از مؤمنان. سلطه شیطان، سلطه‌ای اجباری نیست، بلکه از طریق فریب و وسوسه اعمال می‌شود.این بخش از آیات، به‌ویژه در تحلیل جنگ‌های امروز اهمیت دارد. دشمنان بیرونی، اغلب از همان ابزار شیطانی استفاده می‌کنند، وعده‌های فریبنده، ترساندن از آینده و القای ناامیدی. اما قرآن تصریح می‌کند که این سلطه تنها بر کسانی اثر دارد که خودشان زمینه پذیرش آن را فراهم کرده باشند.در مقابل، مؤمنان با بصیرت و اعتماد به وعده‌های الهی، از این دام‌ها عبور می‌کنند و مسیر مقاومت را ادامه می‌دهند.امید داشتن یعنی پیروزی نزدیک استسه اصل اساسی در مواجهه با دشمن وجود دارد، یعنی حفظ شکر و ایمان، تقویت انسجام درونی و توجه به سنت‌های الهی. جامعه‌ای که این اصول را رعایت کند، نه‌تنها از مجازات‌های الهی در امان می‌ماند، بلکه در برابر دشمن نیز مقاوم و پیروز خواهد بود.در دل سخت‌ترین حملات، این آیات نوید می‌دهد که آینده از آن کسانی است که راه حق را رها نمی‌کنند، حتی اگر در اقلیت باشند. سنت الهی بر این قرار گرفته که نور ایمان خاموش نشود و جبهه حق، هرچند با سختی، به پیروزی برسد.تلاوت این آیات را که در صفحه ۴۳۰ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.

#قرآن

#سوره_سبا

#دشمن_شناسی

منبع خبرگزاری فارس