• تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ - ۱۰:۵۲
  • کد خبر : 2390
  • چاپ خبر
زخم تجاوز تروریست‌های آمریکا و صهیونیسم به قلب تاریخی سنندج

زخم تجاوز تروریست‌های آمریکا و صهیونیسم به قلب تاریخی سنندج

در پی حملات هوایی اخیر، بافت تاریخی سنندج متشکل از ۱۳ بنای شاخص صفوی تا قاجاری دچار آسیب جدی شد؛ رخدادی که نگرانی‌ها درباره پایداری هسته تاریخی شهر را افزایش داد. در پی حملات هوایی اخیر، بخشی از بافت تاریخی سنندج دچار آسیب‌های جدی شد؛ آسیبی که به گفته مسئولان میراث‌فرهنگی، تنها محدود به تخریب

در پی حملات هوایی اخیر، بافت تاریخی سنندج متشکل از ۱۳ بنای شاخص صفوی تا قاجاری دچار آسیب جدی شد؛ رخدادی که نگرانی‌ها درباره پایداری هسته تاریخی شهر را افزایش داد.
در پی حملات هوایی اخیر، بخشی از بافت تاریخی سنندج دچار آسیب‌های جدی شد؛ آسیبی که به گفته مسئولان میراث‌فرهنگی، تنها محدود به تخریب کالبدی چند بنا نیست، بلکه پایداری زیست در قلب تاریخی این شهر را نیز با تهدید مواجه کرده است. ارزیابی‌های اولیه نشان می‌دهد ۱۳ بنای شاخص تاریخی از دوره‌های صفویه تا قاجار در این رخداد آسیب دیده‌اند؛ بناهایی که هر یک بخشی از هویت معماری و تاریخی سنندج را تشکیل می‌دهند.بافت تاریخی سنندج به‌عنوان یکی از ارزشمندترین هسته‌های شهری غرب ایران، از دوره صفویه و به‌ویژه در دوران حکومت اردلان‌ها شکل گرفته و در دوره قاجار توسعه یافته است. این بافت تاریخی، مجموعه‌ای از عمارت‌های حکومتی، خانه‌های اعیانی، مساجد و فضاهای عمومی است که در تعامل با توپوگرافی خاص منطقه شکل گرفته و ساختار شهرسازی متفاوتی را ایجاد کرده است. همین ویژگی‌ها باعث شده سنندج به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نمونه‌های «بافت زنده تاریخی» در کشور شناخته شود.با وقوع حملات هوایی در اسفندماه ۱۴۰۴ و ادامه آن در فروردین‌ماه ۱۴۰۵، بخش‌هایی از هسته مرکزی و تاریخی سنندج در معرض موج انفجار و ارتعاشات شدید قرار گرفت. این شرایط موجب بروز ترک‌های عمیق سازه‌ای، تخریب تزئینات معماری، فروریختگی بخش‌هایی از دیوارها و آسیب به سازه‌های قدیمی شد. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که بیشترین آسیب‌ها در محلات تاریخی میان‌قلعه، سرتپوله، قطارچیان، قلعه چوارلان و محدوده خسروآباد ثبت شده است.
در میان بناهای آسیب‌دیده، عمارت سالار سعید که امروزه به‌عنوان موزه باستان‌شناسی مورد استفاده قرار می‌گیرد، از جمله بناهایی است که با حدود ۴۵ درصد تخریب مواجه شده است. همچنین عمارت آصف، معروف به موزه مردم‌شناسی سنندج، نیز در همین سطح از آسیب قرار دارد. عمارت خسروآباد، یکی از شاخص‌ترین بناهای تاریخی کردستان و نماد معماری حکومتی دوره قاجار، نیز با حدود ۴۵ درصد آسیب در زمره بناهای آسیب‌دیده جدی قرار گرفته است.در این میان، بیشترین میزان تخریب به مقبره و مسجد پیرعمر اختصاص دارد که بر اساس ارزیابی‌ها حدود ۸۵ درصد از این مجموعه تاریخی آسیب دیده است. این میزان خسارت، نگرانی‌ها درباره امکان احیای کامل این بنای تاریخی را افزایش داده است. همچنین منزل آیت‌الله مجتهدی نیز با حدود ۴۵ درصد آسیب در فهرست بناهای آسیب‌دیده جدی قرار دارد.دیگر بناهای تاریخی نیز با درجات مختلفی از آسیب مواجه شده‌اند. منزل حبیبی حدود ۳۵ درصد، عمارت ملک‌التجار و منزل گله‌داری هر یک حدود ۳۰ درصد، مسجد جامع سنندج و منزل صحرایی نیز حدود ۲۵ درصد تخریب را تجربه کرده‌اند. همچنین منازل تاریخی امین‌الاسلامی، نصرت نوری و متوسل نیز حدود ۲۰ درصد آسیب دیده‌اند.
کارشناسان میراث‌فرهنگی بلافاصله پس از وقوع حملات، ارزیابی‌های اضطراری را آغاز کردند. گروه‌های تخصصی برای بررسی اثرات موج انفجار، میزان آسیب سازه‌ای و وضعیت تزئینات معماری تشکیل شد و اقدامات حفاظتی اولیه در دستور کار قرار گرفت. تثبیت اضطراری سازه‌ها، ایجاد حریم ایمن در اطراف بناهای آسیب‌دیده و جلوگیری از تردد غیرضروری از جمله نخستین اقدامات انجام‌شده در این مرحله بوده است.همچنین فرآیند آواربرداری باستان‌شناختی با دقت و همراه با کدگذاری مصالح تاریخی آغاز شد تا امکان استفاده مجدد از عناصر اصیل بناها در مراحل مرمت فراهم شود. مستندنگاری دقیق از وضعیت موجود، پایش مکانیکی سازه‌ها و نصب تجهیزات نوسان‌سنجی برای بررسی پایداری بناها نیز از دیگر اقدامات انجام‌شده است.در ادامه این اقدامات، انسداد ترافیکی در محدوده‌های آسیب‌دیده و جلوگیری از هرگونه مداخله غیرتخصصی نیز در دستور کار قرار گرفت تا از افزایش خسارات احتمالی جلوگیری شود. این اقدامات با هدف حفظ حداکثری اصالت بناها و فراهم کردن شرایط مناسب برای مرمت اصولی در آینده انجام شده است.همزمان با این اقدامات، نشان «سپر آبی» برای شناسایی و حفاظت از اماکن فرهنگی در محدوده تاریخی سنندج نصب شد. این نشان که در چارچوب کنوانسیون‌های بین‌المللی برای حفاظت از میراث فرهنگی در زمان درگیری‌های نظامی استفاده می‌شود، با هدف کاهش خطرات احتمالی برای بناهای تاریخی به کار گرفته شده است.
گزارش‌های میدانی از میزان خسارات وارده به سطوح ملی نیز ارائه شده و تیم‌های تخصصی میراث‌فرهنگی کشور از محدوده‌های آسیب‌دیده بازدید کرده‌اند. مستندات تهیه‌شده شامل ارزیابی‌های فنی، تصاویر هوایی و گزارش‌های تخصصی است که برای برنامه‌ریزی مراحل بعدی مرمت و احیا مورد استفاده قرار خواهد گرفت.کارشناسان معتقدند آسیب به ۱۳ بنای شاخص تاریخی در بافت سنندج تنها یک تخریب فیزیکی نیست، بلکه می‌تواند پیامدهای اجتماعی و فرهنگی گسترده‌ای نیز به همراه داشته باشد. بافت تاریخی سنندج همچنان محل سکونت و فعالیت شهروندان است و آسیب به این بناها می‌تواند پایداری سکونت در هسته تاریخی شهر را تحت تاثیر قرار دهد.به همین دلیل، تسریع در فرآیند مرمت، احیا و بازآفرینی این بناها به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی در دستور کار قرار گرفته است. کارشناسان تاکید دارند که حفاظت از این میراث ارزشمند، نه‌تنها برای حفظ هویت تاریخی سنندج، بلکه برای تداوم حیات فرهنگی و اجتماعی این شهر اهمیت حیاتی دارد.در شرایط کنونی، بافت تاریخی سنندج بیش از هر زمان دیگری نیازمند توجه، حفاظت و برنامه‌ریزی دقیق برای بازسازی است؛ چرا که این مجموعه تاریخی، بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت فرهنگی کردستان و یکی از ارزشمندترین میراث‌های معماری غرب ایران محسوب می‌شود.
پایان پیام/
منبع خبرگزاری فارس

لینک کوتاه

برچسب ها

ناموجود
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.