در این جنگ رسانه‌ای قدرت شعر کم‌تر از موشک‌ نیست‌

تاریخ انتشار : پنجشنبه ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۱
کد خبر : 2197

در جنگ رسانه‌ای امروز، یک غزل می‌تواند از موشک‌ها ترکش بیشتری داشته باشد. رضا یزدانی می‌گوید: شاعران باید نقطه‌زن شوند و با شعر، امیدفروشی دشمن را خنثی کنند. از یغما تا چاوشی، صدای دفاع از وطن بلند شده است. جایگاه و مسئولیت هنرمند در برابر تحولات جامعه، همواره پرسشی بنیادین بوده است. آیا هنر باید

جایگاه و مسئولیت هنرمند در برابر تحولات جامعه، همواره پرسشی بنیادین بوده است. آیا هنر باید در خدمت بیان حقیقت و دفاع از آرمان‌ها باشد، یا سکوت در برابر ظلم، انتخاب مشروعی است؟ مصاحبه با رضا یزدانی، شاعر، به بررسی عمیق این پرسش‌ها می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه هنر، و به طور خاص شعر، می‌تواند به ابزاری برای روشنگری، تشخیص حق از باطل، و مقابله با فضاسازی‌های دشمن تبدیل شود. همچنین، به تأثیر فقدان حامیان دیرین بر مسیر ادبیات و هنر جامعه پرداخته خواهد شد.یزدانی با اشاره به این نکته که هیچ انسانی آزاده‌ای در برابر ظلم و ستم سکوت نمی‌کند‌، گفت: فرقی نمی‌کند شاعر باشد یا غیر شاعر. مسلمان باشد یا غیرمسلمان. ظلم، ظلم است و در برابر ظلم باید ایستاد. انسانی که در برابر تجاوز دشمن بیگانه به کشورش سکوت کند، باید در آزادگی‌ و انسانیت خود شک کند.

وی ادامه داد:متاسفانه در فضای هنری کشور شرایطی پیش آمده که هنرمندان موضع‌گیری‌شان در خصوص اتفاقات انسانی را هم به خوشایند آن‌طرف آبی‌ها گره زده‌اند. کار به جایی رسیده که می‌ترسند از سرزمین‌شان که عمری سنگش را به سینه می‌زدند، دفاع کنند. می‌ترسند بدِ تجاوزگری را بگویند که دارد جان هم‌وطن‌هایشان را یکی یکی می‌گیرد. تا جایی که محسن چاوشی برای انتشار یک قطعه‌ی وطنی باید چندین سطر دفاعیه بنویسد که موضعش چیست و چرا برای وطنش می‌خواند. این فضای سیاست‌زده‌ غیر انسانی در میان شاعران هم کمابیش دیده می‌شود‌؛ برای مثال شاعری که اثر اخیر چاووشی را سروده، از حلقه‌ شاعرانی که همیشه با او کار می‌کردند، نبود که علامت سوال بزرگی در ذهن مخاطبان او ایجاد می‌کند! یعنی حلقه‌ شاعرانِ محسنِ چاوشی، او را فقط برای دیده شدن خود می‌خواهند و حاضر نیستند با او در یک طرفِ اعتقادی قرار بگیرند.

این شاعر همچنین گفت: این فضا آنقدر تاسف‌برنگیز است که در کمال تعجب ناگهان صدای “یغما گلرویی” هم در می‌آید و به نشانه‌ اعتراض به این بی‌تفاوتی‌ها موضع خود را مشخص می‌کند و از وطنش دفاع می‌کند و می‌گوید: «هنوز آنقدر پست نشده‌ام که برای کسانی که با شعار «کمک» بر سر مردمان سرزمینم بمب می‌ریزند، هورا بکشم.» با همه این تاسف‌ها، همچنان و مثل همیشه در میان هنرها، هنرِ ریشه‌دار و تماما ایرانیِ شعر فارسی، در صف اولِ دفاع از خاک و میهن و آرمان‌های انقلاب و مبارزه با ستم بوده و هنرمندانِ این عرصه به نسبتِ هنرهای دیگر موضع‌مندتر و دغدغه‌دارتر هستند و خداراشکر اکثریتِ شاعران امروز ایران در جبهه‌ حرفِ حق‌نویس‌ها هستند و چون مجبور نیستند برای خوشایندِ داوران و بانیانِ جشنواره‌های بین‌المللی سکوت کنند، آزادتر و آزاده‌تر قلم‌فرسایی می‌کنند اما به‌هرحال در این عرصه هم هستند شاعرانی که هنوز انگار صدای موشک‌های دشمن به گوششان نخورده است.

او به اثرگذاری شعر در این شرایط سخن گفت و بیان کرد: در تاثیرگذاری شعرِ خوب و درست حرفی نیست اما این سوال را باید از مردم پرسید که چقدر از این‌همه شعرهایی که سروده شده و می‌شود را می‌خوانند. در میان انبوه اشعاری که در همین دو سه هفته سروده شده چه نوع شعری توجه‌شان را جلب کرده است؟ آیا اشعاری که لباس موسیقی و گرافیک و نماهنگ و… به تن‌شان پوشانده شده، مورد استقبال قرار گرفته یا اشعار انبوهی که در کانال‌ها و گروه‌ها منتشر می‌شود را هم می‌خوانند؟ و اصلا با کدام شعرها بیشتر ارتباط گرفته اند؟ شعرهای روان و ساده یا شعرهای هنری‌تر و ادبی‌تر. فارغ از هرگونه تاثیرگذاری، شعری که بتواند زبانِ مردم باشد و درد مردم را فریاد بزند اما با بیانی هنرمندانه رسالت خود را بهتر به انجام می‌رساند.یزدانی بیان کرد که همانقدر که هنر می‌تواند حق و باطل در هم آمیخته کند، همانقدر هم می‌تواند حق را از باطل تمیز بدهد و افزود: یکی از مهم‌ترین زبان‌ها برای حق‌گویی، زبان ادبیات و شعر است. قاعدتا شاعری که حق را درونی‌سازی کرده به راحتی می‌تواند آن را به بهترین روش برای مردم بیان کند. کمااینکه در طول تاریخ اسلام نمونه‌های زیادی از شعرایی بودند که به دفاع از حق پرداختند و مورد عنایت اهل‌بیت قرار گرفته‌اند. شعری که هنرمندانه باشد و چگونه دست گذاشتن روی نبضِ احساس و اندیشه مردم را بلد باشد، می‌تواند کار صدها مقاله و یادداشت و کتاب را کند.

این شاعر عنوان کرد که اگر شعر را یک رسانه‌ اثربخش بدانیم، باید دید دشمن در رسانه دارد چگونه هجوم می‌آورد و با همان تاکتیک به او پاسخ داد. او ادامه داد: در این جنگ رسانه‌ای قدرت شعر شاعران کم‌تر از موشک‌ها نیست‌. مثل نیروهای مسلح که مدام درحال نقطه‌زنی به مواضع دشمن هستند، شاعران نیز باید جوابِ موشک‌های رسانه‌ای دشمن را با نقطه‌زنی پاسخ بدهند. الان وقت دلگویه گفتن و باری به هرجهت سرودن نیست. باید هدفمند و نقطه‌زن شعر گفت.یزدانی افزود: دشمن دارد امیدفروشی می‌کند. کاستی‌های مدیریتی ما را می‌شناسد و با دست گذاشتن روی آن‌ها می‌خواهد مردم را به خیابان بکشاند. می‌داند مردم از چه چیزهایی گله دارند، با وعده رسیدن به آن‌ها می‌خواهد مردم را از انقلاب اسلامی ناامید کند‌. پس در چنین صحنه‌ای هر شاعری بتواند بازیِ دشمن را بشناساند و حیله‌هایش را برملا کند و به مردم بگوید که در تجربه‌های تاریخی معاصر هرجا رد پای آمریکا و اسراییل دیده شده، عزت و شرف و استقلال کشورها به تاراج رفته، می‌توان گفت در برابر این هجمه‌ها موشکش را پرتاب داده است.

او به شهادت رهبری اشاره کرد و گفت: معلوم نیست چند سال طول بکشد تا دوباره شخصیتی زمامدار ایران باشد که مانند شهید خامنه‌ای به معنای واقعی مانوس با شعر و ادبیات فارسی باشد به طوری که نه تنها روی شعر و زبان فارسی غیرت داشت بلکه اصلی‌ترین پایه‌گذار جریان شعر و روایت‌نویسی انقلاب اسلامی شد. حضرت آقا از دهه هشتاد با وسعت بخشیدن به جلسات شعرخوانی نیمه‌ماه رمضان و تقریظ نویسی دو نهادِ ادبیات انقلاب یعنی شعر و روایت را پایه‌گذاری کرد که محصول آن تربیت نسلی جریان‌ساز و تاثیرگذار با عنوان شاعر و نویسنده انقلاب اسلامی شد. به طوری که خیلی‌ها برای شرکت در محفل دیدار شاعران با ایشان، شاعر شدند و خیلی‌های دیگر نیز به امید تقریظ آقا وارد عرصه ادبیات پایداری شدند.این هوشمندی و مدیریت فقط مختص آیت‌الله خامنه‌ای بود و با شهادت ایشان به معنای دقیق کلمه شاعران و نویسندگان یتیم شدند.وی افزود: فقدان ایشان، یعنی فقدان یک مشوق و سیاستگذار مهم ادبی در کشور. و خیلی از مسئولان به واسطه اهمیتی که ایشان برای ادبیات قائل بودند، به شاعران و نویسندگان اهمیت می‌دادند.

منبع خبرگزاری فارس