بازنگری قانون احزاب؛ آغاز فصل تازه‌ای برای تقویت تحزب در ایران

با نهایی‌شدن پیش‌نویس لایحه اصلاح قانون احزاب و تأکید بر اجرای مدل انتخابات تناسبی، گام تازه‌ای برای تقویت نقش احزاب در رقابت‌های سیاسی برداشته شده است.

بازنگری قانون احزاب و تشکل‌های سیاسی در ماه‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی برنامه‌های سیاسی وزارت کشور تبدیل شده است؛ اقدامی که از آن به‌عنوان گامی مهم برای تقویت ساختار تحزب و ساماندهی فعالیت‌های سیاسی یاد می‌شود.

پیش‌نویس لایحه جدید احزاب به مجلس می‌رود

مدیرکل دفتر امور سیاسی وزارت کشور با اشاره به روند طی‌شده در این مسیر اعلام کرد پیش‌نویس لایحه جدید قانون احزاب تهیه شده و پس از تکمیل و اجماع‌سازی، سال آینده به مجلس شورای اسلامی ارسال خواهد شد.

در ماه‌های گذشته، نشست‌های متعددی با حضور صاحب‌نظران، نمایندگان خانه احزاب و فعالان سیاسی برگزار شده تا اصلاحات این قانون با مشارکت طیف‌های مختلف سیاسی تدوین شود. هدف اصلی از این بازنگری، افزایش کارآمدی احزاب، شفافیت در فعالیت‌ها و ارتقای جایگاه تشکل‌های سیاسی عنوان شده است.

کارشناسان معتقدند اصلاح قانون احزاب می‌تواند به انسجام بیشتر جریان‌های سیاسی، تقویت مسئولیت‌پذیری تشکیلاتی و کاهش فعالیت‌های فردمحور در عرصه سیاست منجر شود؛ موضوعی که سال‌ها به‌عنوان یکی از چالش‌های نظام حزبی کشور مطرح بوده است.

موافقان و مخالفان انتخابات تناسبی چه می‌گویند

همزمان، موضوع انتخابات تناسبی نیز به‌عنوان مکمل تقویت تحزب مورد توجه قرار گرفته است. موافقان این مدل انتخاباتی بر این باورند که نظام تناسبی با محور قرار دادن فهرست‌های حزبی، نقش احزاب را در فرآیند انتخابات پررنگ‌تر می‌کند و به شکل‌گیری رقابت‌های برنامه‌محور می‌انجامد.

در مقابل، برخی منتقدان هشدار می‌دهند که اجرای این شیوه ممکن است به افزایش پراکندگی آرا و بروز اختلافات در شوراهای شهر منجر شود؛ هرچند حامیان طرح تأکید دارند که با طراحی سازوکارهای دقیق، می‌توان از چنین چالش‌هایی جلوگیری کرد.

مجموعه اقدامات در حوزه اصلاح قانون احزاب و حرکت به سمت تقویت سازوکارهای انتخاباتی، نشان‌دهنده عزم نهادهای متولی برای ایجاد تحولی گسترده در نظام سیاسی و نهادینه‌سازی فعالیت‌های حزبی در کشور است؛ تحولی که در صورت تحقق، می‌تواند معادلات رقابت‌های سیاسی آینده را به شکل محسوسی تغییر دهد.